Profesor Tadeusz Koszarowski

W S P O M N I E N I A
o prof. Koszarowskim Biogram Prof. dr hab. med. Mieczysław Chorąży Dr med. Grzegorz Luboiński Inż. Jerzy Rybicki Prof. dr hab. med. Jan Steffen Prof. dr hab. med. Edward Towpik Prof. dr hab. med. Janina Dziukowa Prof. dr hab. med. Andrzej Kułakowski Dr med. Zbigniew Malinowski Prof. dr hab. med. Marek P. Nowacki Dr med. Irena Tarczyńska Prof. dr hab. med. Zbigniew Wronkowski Wywiad z prof. dr hab. med. Tadeuszem Koszarowskim - nestorem polskiej onkologii

Za swego duchowego Patrona Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej uważa Profesora Tadeusza Koszarowskiego (1915-2002), honorowego członka Towarzystwa. Był on twórcą chirurgii onkologicznej w Polsce, autorem definicji pojęcia „onkologia" oraz organizatorem sieci polskich ośrodków onkologicznych i inicjatorem badań epidemiologicznych nowotworów. Pełnił funkcję Kierownika Oddziału, a później Kliniki Chirurgii Instytutu Onkologii w Warszawie w latach 1948-1972 oraz Dyrektora Instytutu Onkologii w latach 1972-1985. To właśnie dzięki Jego inicjatywie i niezłomnej woli powstało Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie na warszawskim Ursynowie.

Tadeusz Koszarowski ukończył Gimnazjum księży Marianów na warszawskich Bielanach w 1928 roku, Gimnazjum Klasyczne im. T. Reytana w 1933 roku, a Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego w 1939 roku i rozpoczął pracę zawodową w Szpitalu Wolskim. W kampanii wrześniowej walczył w grupie gen. Kleeberga, był także członkiem ruchu oporu w ZWZ, a następnie w Armii Krajowej. W latach 1943-1944 był więźniem gestapo na Pawiaku. Podczas Powstania Warszawskiego kierował szpitalem polowym. Od listopada 1944 roku był organizatorem i dyrektorem szpitalnictwa na Pradze, a od stycznia 1945 roku - również w Warszawie lewobrzeżnej.

Związki Profesora z Instytutem Radowym zaczęły się w 1941 roku, gdy zaczął pracować tu jako chirurg w godzinach popołudniowych. Wkrótce został najbliższym współpracownikiem Leona Mannteuffla. W 1948 roku został Kierownikiem Oddziału, a potem Kliniki Chirurgicznej Instytutu i pełnił tę funkcję przez 25 lat. Od 1952 roku był zastępcą dyrektora Instytutu, a w latach 1972-1986 dyrektorem naczelnym. W latach 1975-1985 kierował Rządowym Programem Walki z Rakiem. Był inicjatorem budowy Centrum Onkologii na Ursynowie, a w latach 1972-1993 - Pełnomocnikiem Ministra Zdrowia ds. budowy. Od 1953 roku przez 33 lata pełnił funkcję konsultanta krajowego w zakresie onkologii.

Tadeusz Koszarowski był też posłem na Sejm, członkiem Rady Naukowej Instytutu Onkologii i Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia, członkiem Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, członkiem zespołu doradców sejmowych, członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa, Prezesem Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Prezesem Rady Zrzeszenia Polskich Towarzystw Lekarskich, organizatorem i Prezesem Rady Krajowej Polskiej YMCA. Za działalność naukową, organizacyjną i społeczną otrzymał najwyższe odznaczenia i nagrody, w tym Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski. Został też m.in. honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, Towarzystwa Chirurgów Polskich i Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.

Profesor Tadeusz Koszarowski we wspomnieniach kolegów-onkologów i współpracowników

Profesor Tadeusz Koszarowski był człowiekiem-instytucją: nie tylko wybitnym lekarzem, ale i doskonałym organizatorem i społecznikiem, pasjonatem z wizją wykraczającą poza współczesne mu czasy. Jednak życiorysy mają to do siebie, że są suche: pozbawione emocji i anegdot, nie oddają osobowości i charakteru człowieka. Dlatego zamieszczamy fragmenty wspomnień ludzi, którzy znali Profesora Koszarowskiego z codziennej pracy - dziś już także nestorów polskiej onkologii, kontynuujących dzieło swego Mistrza. 

Cytowane fragmenty wspomnień oraz fotografie pochodzą z archiwum czasopisma "Nowotwory", nr 52 (6) z 2002 r., s. 480-599. Dziękujemy za udostępnienie materiałów.