W roku 1972 profesor Koszarowski został dyrektorem Instytutu i niemal od zaraz rozpoczął realizowanie Swojego wieloletniego programu rozwoju onkologii. Jednym z Jego pierwszych przedsięwzięć było podjęcie starań o uzyskanie przez Radę Naukową Instytutu uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego i występowania z wnioskami o nadawanie tytułu profesora. Ważnym sojusznikiem w tym przedsięwzięciu był profesor Stefan Ślopek, Dyrektor Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu i jednocześnie przewodniczący Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej, opiniującej wszystkie wnioski o nadaniu stopnia doktora habilitowanego i wystąpienia o nadanie tytułu profesora. Profesorowi Koszarowskiemu udało się zyskać silne poparcie profesora Ślopka w staraniach o rozszerzenie uprawnień Rady Naukowej Instytutu Onkologii i nakłonić Go do przyjęcia funkcji Przewodniczącego tej Rady. Wielki wkład pracy w przygotowanie i udokumentowanie wniosku o rozszerzenie uprawnień Rady Naukowej wniósł profesor Janusz Szymendera, który był w latach 1972-1974 wicedyrektorem Instytutu. Nadanie tych uprawnień miało ogromne znaczenie dla „legitymizacji” onkologii jako samodzielnego kierunku naukowych badań medycznych. Wymagało to przełamania tradycyjnych poglądów, artykułowanych wówczas przez wielu wybitnych przedstawicieli klinicznych nauk medycznych w Polsce, którzy uważali, że problemy leczenia nowotworów powinny być rozwiązywane w ramach ukształtowanych dyscyplin lekarskich, nauczanych w Akademiach Medycznych, a rolę Instytutu Onkologii widzieli głównie w zakresie leczenia objawowego i paliatywnego chorych, nie kwalifikujących się do leczenia chirurgicznego.
Jednym z kolejnych przedsięwzięć profesora Koszarowskiego było ożywienie kontaktów międzynarodowych, zwłaszcza z ośrodkami amerykańskimi. Bardzo pomocna w tym względzie była Jego wieloletnia współpraca z epidemiologicznymi ośrodkami amerykańskimi, m.in. w zakresie tworzenia rejestrów nowotworowych, finansowana ze środków tzw. pożyczki zbożowej, oraz Jego liczne kontakty z wybitnymi onkologami – klinicystami w USA. Na początku lat 70-tych Instytut Onkologii odwiedził dr Frank Rauscher, niedawno mianowany Dyrektorem Narodowego Instytutu Raka w USA, organizator Narodowego Programu Zwalczania Raka, ustanowionego z inicjatywy prezydenta Richarda Nixona. Mieliśmy wówczas okazję poznać z pierwszej ręki założenia tego Programu, który koncentrował się w pierwszych latach głównie nad rozwojem badań nad przyczynami raka. Doktor Rauscher był wybitnym wirusologiem i podobnie jak wielu jego amerykańskich kolegów był przekonany, że rozwiązanie problemu nowotworów nastąpi w krótkim czasie, zwłaszcza na gruncie poznania roli wirusów jako czynników przyczynowych tych chorób. Wizyta doktora Rauschera była okazją do podpisania pierwszej umowy o współpracy pomiędzy Instytutem Onkologii a Narodowym Instytutem Raka w USA. Współpraca ta rozwijała się bardzo pomyślnie w latach następnych i przyniosła wiele korzyści Instytutowi. Nie ustała ona, a nawet stała się bardziej intensywna, w okresie stanu wojennego, pomimo formalnego zawieszenia współpracy naukowej z Polską w tym okresie. […]
Profesor Koszarowski zdawał sobie sprawę z tego, że warunkiem poprawy skuteczności leczenia nowotworów w skali populacyjnej jest możliwie najszersze włączenie do Programu przedstawicieli innych dyscyplin medycznych. Z Jego inicjatywy koordynację przedsięwzięć związanych z poprawą wyników leczenia nowotworów złośliwych u dzieci, białaczek i chłoniaków oraz raka płuca i krtani – powierzono odpowiednio Instytutowi Matki i Dziecka, Instytutowi Hematologii oraz Instytutowi Gruźlicy i Chorób Płuc. Koordynację badań i prac związanych z wczesnym wykrywaniem i rozwojem diagnostyki nowotworów złośliwych powierzono Akademii Medycznej w Łodzi. Program obejmował także badania i prace nad rozpoznaniem i ograniczeniem narażeń rakotwórczych w środowisku pracy (koordynowane przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. Jerzego Nofera w Łodzi) oraz aktualne wówczas problemy rakotwórczych skażeń powietrza, gleby i wody (koordynowane przez Państwowy Zakład Higieny). Sprawy budowy sprzętu do radioterapii – w tym terapeutycznych przyspieszaczy liniowych – powierzono Instytutowi Badań Jądrowych, a badania nowych leków przeciwnowotworowych (a następnie także opracowanie krajowych technologii produkcji niektórych cytostatyków) – Instytutowi Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu. […]
Jego styl zarządzania, zarówno jako dyrektora Instytutu jak i kierownika Rządowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych i Pełnomocnika Ministra Zdrowia do Spraw Budowy Centrum Onkologii, polegał m.in. na powierzaniu odpowiedzialnych zadań i jednocześnie dużej swobody inicjatywy swoim najbliższym współpracownikom. W zarządzaniu Instytutem bardzo ważne znaczenie miały regularne cotygodniowe spotkania wszystkich członków zespołu kierowniczego, którzy byli dzięki temu dobrze poinformowani o wszystkich bieżących sprawach Instytutu, które były wówczas wspólnie omawiane. Profesor Koszarowski przywiązywał też wielką wagę do częstych spotkań z całym zespołem pracowników Instytutu, na których przedstawiane były wszystkie ważniejsze problemy, bez unikania omawiania spraw trudnych lub kontrowersyjnych. We własnej działalności Profesor Koszarowski koncentrował się przede wszystkim na sprawach, które uznawał za strategiczne; zawsze jednak znajdował czas na rozmowy z pracownikami zgłaszającymi się do niego ze swoimi problemami. Jego stałą troską było utrzymanie właściwego stosunku całego zespołu do chorych i zapewnienie im najlepszej z możliwych opieki lekarskiej, klimatu życzliwości i zrozumienia oraz maksymalnego komfortu w przebiegu leczenia.
COPYRIGHT BY VIA MEDICA,
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE.
Via Medica, ul. Świętokrzyska 73, 80-180 Gdańsk,
tel.: (0 58) 3209494, faks: (0 58) 3209460,
viamedica@viamedica.pl